Brozlaşma, güneş veya solaryumdan kaynaklanan ultraviyole ışınlar ile cilt renginin koyulaşmasıdır. Solaryum da, Latince ‘sol’ (güneş) kelimesinden kök almakla birlikte güneş odası anlamına gelir. Solaryum cihazlarında bulunan ultraviyole ışık kaynakları ile ışınlama yapılarak bronzlaşma sağlanır.

Peki bizi bronzlaştıran nedir?

Tüm canlılar için yaşam kaynağı olan güneş, farklı dalga boylarında ışınlar yayar. Bunlar dalgaboylarına göre sırasıyla Gamma ışınları, X ışınları, ultraviyole (mor ötesi) ışınlar, görünür (visible) ışık, infrared (kızıl ötesi) ışık ve radyo dalgalarıdır. Bu ışık spektrumundaki ışınlarda sadece görünür bölgedeki ışıkları görmekteyiz. Ancak bizi bronzlaştıran ışınlar ultraviyole ışınlardır.

Elektromanyetik güneş spektrumu

Ultraviyole ışınlar, elektromanyetik spektrumun görünür ışıktan daha kısa dalga boylu olan belli bir parçasını oluşturur ve genel olarak 3 bölümde incelenir:

● UVA ışınları: Ozon tabakasından direk geçerek dünyaya ulaşır ve ultraviyole ışınların yaklaşık % 95’ ini oluşturur. UVA ışınlarına tüm yıl boyunca mevsime ve hava koşullarına bağlı olmaksızın maruz kalırız. UVA ışınları tıpta çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanılmaktadır (fototerapi gibi).
● UVB ışınları: Çoğu stratosferde ozon tabakası tarafından emilir ve bir kısmı dünyaya ulaşır. Ultraviyole ışınların yaklaşık % 4 – 5’ ini oluşturur. Daha çok yaz aylarında ve yüksek rakımlı yerlerde maruz kalırız. Dalgaboyu UVA’ ya göre daha kısa olup, cildin üst tabakası olan epidermise etki eder. UVB ışınlarının bronzlaştırmanın dışındaki diğer etkisi de derinin kalınlaşmasını sağlamak ve cildin koruyuculuğunu artırmaktır.
● UVC ışınları: Dalgaboyu en kısa olan UVC ışınları son derece zararlı olup, tamamı stratosferde ozon tabakası tarafından emilir, böylece dünyaya ulaşmaz. Bu ışınlar tıpta sterilizasyon amacıyla ameliyathanelerde kullanılır.

Nasıl bronzlaşıyoruz?

Güneş ışığı ve solaryum makineleri ile cilde temas eden ultraviyole ışınlar, cildin katmanlarında ilerler. Cildimizin üst tabakası olan epidermisin %5’ i melanosit adı verilen hücrelerden oluşmaktadır. Kısa dalgaboylu UV ışın (UVB) ile bu melanosit hücreleri uyarılır. Uyarılan melanositler melanin üretimi yapar. Pembemsi renkteki melanin, cildin üst katmanına doğru ilerler. Bu esnada dalgaboyu uzun olan UVA ışını ile melanin oksidasyonu gerçekleşir ve rengi koyulaşır, kahverengi olur. Bu koyulaşma cildin UV ışığına karşı kendini doğal korumasıdır.

Bronzluk nasıl soluyor ve niye tekrar brozlaşmak gerekiyor?

Cildin üst tabakası epidermisteki germinatif hücreler sürekli üretilir, yaşlı hücreleri yavaş yavaş yukarı doğru iter; bu yaşlı hücreler de cildin sert katmanını yani ölü epidermisi oluştururlar. Bu döngü yaklaşık 1 ay sürer. Yeni oluşan hücreler, cildimizdeki melanin yüklü hücrelerin yerini alır, ölü hücreler atılır. Bu nedenle rengimiz solar ve açılır.

Güneş ışınları ile solaryum arasındaki fark nedir?

Güneş ışınları ile solaryum arasındaki en önemli fark, solaryumda ultraviyole ışınların etkilerini kontrol altına alabilmemizdir. Özel tasarlanmış solaryum cihazları ile ultraviyole ışınların şiddeti ve dozu ayarlanabilir. Böylece ultraviyole ışığın zararlı kısımları filtrelenerek, güneşin bio-pozitif etkileri sağlığı destekleyecek en uygun dozda verilir.

CİLT TİPLERİ

Her cilt tipi solaryuma veya güneşe aynı tepkiyi vermez. Dünyada Fitzpatrick sınıflandırması adı altında 6 adet cilt tipi kategorize edilmiştir:

Tip I : Göz rengi açık, saç rengi sarı veya kızıl olup; çoğu zaman allerji ve çil de bulunmaktadır. Güneşe karşı hassas ciltli kişilerdir, bronzlaşmadan kızarırlar.

Tip II : Göz rengi açık, saç rengi sarı veya kumral olup beyaz tenli ve güneşe karşı hassas ciltli kişilerdir, önce kızarırlar sonra hafifçe bronzlaşırlar.

Tip III : Saç rengi kumral olup, göz rengi her renk olabilen normal ciltli, güneşe karşı hassasiyeti az kişilerdir. Güneşte önce kırmızımsı yansa da sonra bronzlaşır. Orta Avrupa ve Asya tipi olarak adlandırılırlar. En sık rastlanan cilt tipidir.

Tip IV : Göz ve saç rengi siyah veya kahverengi olan esmer, buğday tenli; hassasiyeti çok az olan kişilerdir, daima bronzlaşırlar. Akdeniz, Asya ve İspanyol tipi olarak adlandırılırlar.
Tip V : Hintliler, Orta Doğulular ve Latinler bu gruba girer, güneş hassasiyetleri yoktur, kolay bronzlaşırlar.

Tip VI : Afrikalılar, Afrika kökenli Karayipliler ve Avustralya yerlileri bu gruba girer, siyah ırktır. Güneş hassasiyetleri yoktur, kolay bronzlaşırlar.

Solaryuma girecek kişilerin solaryum danışmanının yönlendirmesi ile cilt tipine uygun solaryum kabini ve seans süresi seçmesi, uygun solaryum kozmetiği kullanması çok önemlidir. Cilt tipine göre uygun süre ile solaryuma girip, kademeli olarak artırılır.